Scholen en (social) mediawijsheid: hoe stoppen we de digitale kloof?

deze blog werd vrijdag 23 november 2012 gepubliceerd op Frankwatching

Internet en sociale media hebben onze wereld op z’n kop gezet met alle positieve en negatieve effecten (Facebookfeestjes, Bangalijsten, dreigtweets, cyberpesten…). We lijken te worstelen met de vraag hoe we hier mee om moeten gaan. Dat geldt ook voor onderwijsinstellingen.

Gedragsstimulering vs. gedragsregulering
Scholen reageren vaak door maatregelen te nemen en door protocollen te maken die vaak vol zitten met regels, waarmee ze eerder dekking willen bieden in een juridisch schimmenspel, dan dat er zinvol gestuurd wordt op effectief gebruik van sociale media. Natuurlijk blijf je excessen houden, maar moeten scholen hierop wachten? Er staat onderwijsinstellingen niets in de weg om positief gedrag te stimuleren, toch?

Wordt het geen tijd voor scholen om samen met ouders en leerlingen de tactiek te gaan bepalen? Hoe ga je als instelling het spel spelen? Kies je voor de aanval en geef je leerlingen, leraren en ouders de ruimte tot initiatief (gedragsstimulering)? Of speel je op de counter, wacht je af en reageer je op wat komen gaat (gedragsregulering)? Iedere school is anders, ieder team is anders, ofwel, de waarheid zal vaak in het midden liggen.

Waar bij veel scholen protocollen in de kast verdwijnen, kun je er ook voor zorgen dat de afspraken echt doorleefd en overgedragen worden aan alle (nieuwe) leerlingen, ouders en leraren, met de boodschap: “We vertrouwen je!”. Natuurlijk is het goed om afspraken te maken over hoe je met elkaar om wil gaan met betrekking tot sociale media, maar is dit voldoende?

Moet de noodklok geluid worden?
Uit onderzoek is gebleken dat er een digitale kloof dreigt te ontstaan tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden. Hoogopgeleiden gebruiken internet voor informatie, educatie (ontwikkeling) en carrière, terwijl de laagopgeleiden vooral gamen, chatten en YouTube-filmpjes bekijken.

”Wie privé of op het werk achterblijft en digitale vaardigheden niet blijft ontwikkelen, mist razendsnel de boot.” zegt voorzitter Tineke Netelenbos van Digivaardig & Digiveilig.

Help! De klas op zijn kop!

deze blog werd woensdag 24 oktober 2012 gepubliceerd op Frankwatching

De school gaat op zijn kop, of niet? Weleens gehoord van “flipping the classroom”? Gaat dit model het onderwijs op zijn kop zetten?

Wat is flipping the classroom?

Flipping the Classroom, Flip onderwijs is een vorm van blended learning. De basis is dat de instructie niet meer klassikaal wordt aangeboden. Leerlingen kunnen overal, elk tijdstip de instructie bekijken (“de simpele flip”). Dit wordt meestal gedaan met behulp van video’s die leerlingen bekijken buiten de lestijd, bijvoorbeeld thuis. Hierdoor kan de leraar in de klas meer tijd besteden aan individuele leerlingen of groepjes van leerlingen en is er dus meer lestijd beschikbaar voor het beantwoorden van vragen en voor het begeleiden van het leerproces.

Flipping the classroom is inmiddels veel meer dan vervanging van klassikale instructie.  Het succesvol inzetten daarvan begint met het pedagogisch/didactisch model. Je zult als leraar keuzes moeten maken, bijvoorbeeld: Hoeveel autonomie wil je leerlingen geven?  Bij de “simpele flip” komt erop neer dat de leraar nog veel stuurt. Hij bepaalt welke activiteiten worden uitgevoerd door de leerlingen. Bij de “complexe flip” (Flipped Mastery Model) krijgt de leerling meer autonomie over zijn leerproces. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld zelf bepalen welke informatiebronnen ze bekijken en op welke manier ze hun informatie verwerken en met welke tool ze dit presenteren.  Ze kunnen pas verder met de volgende opdracht als ze hebben aangetoond dat ze de leerstof voldoende beheersen, bijvoorbeeld middels een toets. Die toets kan vormgegeven worden met tools zoals Socrative.

Social media voor scholen in de 21e eeuw: het klavertje4model

deze blog werd vrijdag 27 april 2012 gepubliceerd op Frankwatching

De wereld en onze samenleving veranderen door de massale inzet van ICT en social media en de vloedgolf van laagdrempelige informatie. Ons leven en zeker ons werk, verandert ingrijpend door het gebruik van al die media en informatie. We communiceren steeds meer digitaal via moderne apparatuur. Ook onze kinderen: 80% van de 10-jarigen zit op Hyves en 54% van de kinderen tussen 8 en 18 jaar heeft een smartphone. Veel scholen zitten in een observatiefase en zijn zich bewust van de ontwikkelingen. Ze begrijpen de potentie van social media en ontplooien verkennende activiteiten.

Het speelkwartier is over!

Onze leerlingen leren anders: meer informeel, meer audiovisueel, verwachten sneller reacties van anderen, worden getriggerd door games en hun informatieverwerking sluit steeds minder aan bij bestaande boeken en methodes. Social media zijn makkelijk toegankelijk, attractief  en meestal gratis, maar het blijven middelen en geen doel op zich. Het is belangrijk dat scholen beginnen met social media verantwoord en structureel te verankeren. Verantwoord in de zin van pedagogisch, didactisch, maatschappelijk, technologisch en financieel.

De standup kenniscarrousel van lente in het onderwijs

deze blog werd donderdag 29 maart 2012 gepubliceerd op Frankwatching

Eind december schreef ik over de start van “Lente in het Onderwijs“, een initiatief van edubloggers Willem Karssenberg, Karin Winters, Paul Laaper, Remco Pijpers en mijzelf. De missie? Alle positieve energie rondom social media  mobiliseren en verbinden, zodat het een prachtige lente wordt in het onderwijs.

Lente in het onderwijs

• wil social media op een positieve manier onder de aandacht brengen bij docenten, schoolleiders en besturen.
• wil ze inspireren door praktijkverhalen van collega’s  die laten zien hoe zij de verbinding zoeken, hoe zij social media inzetten om bruggen te bouwen of  hoe zij social media inzetten om leerlingen te boeien.
• wil mooie praktijkvoorbeelden breed delen.
• plaatst onderwijzigers op een voetstuk en geef ze het podium.

Lente in het onderwijs, weg met angst voor social media!

deze blog werd vrijdag 30 december 2011 gepubliceerd op Frankwatching

We naderen het eind van een bewogen jaar in onderwijsland. Social media hebben hard op de schooldeur geklopt en scholen worstelen hiermee. Veel docenten voelen zich niet op hun gemak met social media en worden er onrustig van. Waar komt de angst voor social media bij deze docenten vandaan? Komt dit door gebrek aan kennis? Gebrek aan tijd? Of door alleen maar negatieve aandacht in de media?

Waarom angst?

2011 was het jaar van de dreigtweets. Het afgelopen jaar publiceerden @doodsbedreiging meer dan 3700 doodsbedreigingen die op Twitter geplaatst werden. Er zijn leerlingen opgepakt, scholen gesloten vanwege dreigtweets. Evelien van Zuidam schreef het al op Frankwatching: “Het verzenden van een dreigtweet is hetzelfde als iemand offline bedreigen en dus strafbaar indien het voldoet aan de voorwaarden van artikel 285 van het wetboek van strafrecht.”.

Van #rotschool naar #topschool @socialmedia

deze blog werd vrijdag 30 september 2011 gepubliceerd op Frankwatching

Als gevolg van de vergrijzing loopt het tekort aan docenten in het voortgezet onderwijs de komende jaren nog verder op. Goed personeel vinden én behouden is belangrijker aan het worden voor scholen. Een goede reputatie als school kan een positief effect hebben op verschillende fronten: minder verloop, trotse docenten, gemotiveerde leerlingen, prettig schoolklimaat en grotere aantrekkingskracht op nieuwe leerlingen en docenten. Als een school niet in staat is om goede docenten aan te trekken en/of te behouden, dan heeft dit grote gevolgen voor de kwaliteit van het onderwijs.