Wat betekent “Het Nieuwe Werken” in het onderwijs? voor de leerling? de school? de leerkracht?

Is “Het Nieuwe Werken” is een modewoord, net zoals we nu alles 2.0 noemen? Ambtenaar2.0, Werken2.0, Adviseur2.0, Bibliotheek2.0, Onderwijs2.0……..

Het Nieuwe Werken is een term die nu door partijen als Microsoft flink wordt gepusht. Volgens Microsoft vraagt “Het Nieuwe Werken” om een flexibel technologisch platform, inspiratie, een flexibele organisatie en een cultuuromslag.

Er is een ware hype ontstaan over Het Nieuwe Werken. Zo ontstaan er verschillende communities omtrent het nieuwe werken, zijn er verschillende nieuwe werken events en springen adviesbureaus hierop in met een diversiteit aan modellen.

Maar wat is nu eigenlijk “Het Nieuwe”? Persoonlijk word ik een beetje moe van die “HNW” (Het Nieuwe Werken) experts die allemaal veel praten over wat Het Nieuwe Werken is, zoekend naar een definitie. Krijg hier een beetje een déjà vu-gevoel van, toen eind jaren negentig kennismanagement hot was. Allemaal kennismanagement experts, die allemaal zochten naar de definitie ervan, wat kennismanagement is, kennis? “tacit” knowledge?……..…toen dacht ik al: “jongens zoek het lekker uit, ik hoor het wel wat jullie onder kennismanagement verstaan, ik ga het gewoon doen”.

O ja HNW, ik werk al jaren anytime, anyplace, anywhere. Dit begon voor mij al in mijn Unilever tijd begin van deze eeuw. Ik kwam wel op kantoor in Rotterdam, maar mijn directe collega’s en mijn lijnmanager zaten in Londen en mijn interne klanten zaten overal in de wereld. Dit betekende dat ik om de week een dag of meerdere dagen in Londen was, stapte net zo makkelijk in het vliegtuig als in de trein. Soms was ik sneller in Londen dan met de auto naar Amsterdam. Regelmatig zat ik ’s avonds in een telefoon conference met New York. Communiceren gebeurde via telefoon, mail, MS communicator, online communities…….Eigenlijk groeide ik langzaam in het nieuwe werken en dat beviel prima, zeker als je thuis 2 kleine kinderen hebt. Na mijn besluit om Unilever te verlaten en op reis te gaan “Back2School” ben ik gaan werken bij Proven Partners en ook hier was “Het Nieuwe Werken” niet nieuw. Collega’s ontmoet ik één keer per maand, spreek ik regelmatig per telefoon of bij klant en gebruiken we naast alle social media sites, yammer als digitale koffiecorner. Waar is jullie kantoor? Goh wat een mooi gebouw, Zurichtoren Den Haag. O sorry, maar dat is slecht ons postadres, we hebben nl. geen kantoor. Het Nieuwe Werken is dus eigenlijk een verschuiving naar een andere en meer flexibele manier van werken.

Heb je een “9 to 5” baan en denk je dit is wel allemaal ver van mijn bed? Sorry maar wordt snel wakker! Het bedrijfsleven neemt het heel serieus. De Rabobank gaat de komende zes jaar het nieuwe werken invoeren. Ben je niet blij als Rabobank medewerker met deze nieuwe methode dan wordt je dringend verzocht het pand te verlaten voor 2015. Het bedrijfsleven maakt zich op voor “Het Nieuwe Werken” en het onderwijs?

Waar ik vooral in geïnteresseerd in ben is de vraag: “Wat betekent Het Nieuwe Werken voor het onderwijs, de school, de leerkracht en de leerlingen……?”

Tijdens mijn gastcollege “van 9 to 5 naar Het Nieuwe Werken”“op de Haagse Hogeschool sprak ik met studenten over dit onderwerp. Als kapstok gebruikte ik verschillende invalshoeken: de mens (de leerkracht, de leerling, de directeur), de organisatie (de school, de klas), de virtuele omgeving (het intranet, internet, de ELO) en de fysieke omgeving (het schoolgebouw).

De discussie begon over lestijden. Kinderen op de basisschool kennen geen 9 tot 5 maar 9 tot 3 en daarna zijn ze vrij en gaan ze leuke dingen doen, spelen, sporten……Waarom begint het “leuke” pas na 3? Een werkdag voor een kind is dus van 9 tot 3, blijkbaar. Dit doen we al jaren, maar sluit dit dadelijk nog aan bij de manier zoals ze dadelijk ook gaan werken. Hoe zou een dag in het leven van een kind eruit kunnen te zien? Opstaan, ontbijt, naar school (de ontmoetingsplek), taalles (natuurlijk gebruik maken van ICT leermiddelen), naar sporttraining, rekenles, buiten spelen, project samen met andere organisaties (denk hierbij aan thuiszorg, middenstand……..), naar huis, online huiswerk (juf is online bereikbaar)………..Een dag kan er dus anders uit gaan zien, de grenzen tussen school en maatschappij gaan verder vervagen.

Wat betekent dit voor de leerkracht? Hierbij kun je denken aan meer specialisaties, niet zo ver doorgevoerd als in het VO maar wel meer dan nu. Het geven van taal en rekenonderwijs is voor mij een voorbeeld van specialisme. Ik ben ervan van overtuigd dat de kwaliteit in het taal en rekenonderwijs hierdoor omhoog kan gaan. Leerkrachten die goed zijn in reken en taalonderwijs kunnen zich dan veel beter ontwikkelen door de focus die dan wordt aangebracht. Nu wordt er alleen specialisme toegepast als een kind buiten de boot dreigt te vallen, dan krijgt een kind remedial teaching. Sommige leerkrachten zijn een kei om thema’s van de grond te krijgen en kinderen te enthousiasmeren en mee te nemen in een proces en project matig denken. Waarom gebeurd dit nu veel op klasse niveau? Als ouder hoop je dat je de beste leerkracht heb, maar tref nu een iets minder creatieve leerkracht dan zit je wel daar het hele jaar mee opgescheept en heb je geen keuze.

De virtuele omgeving? Er zijn meerdere manieren om te communiceren, om in contact te komen met anderen, kennis te vergaren dan alleen naar school te gaan en in de klas te zitten. Nu gaan kinderen ook al op hyves na schooltijd, de ELO wordt gebruikt binnen schooltijd. De virtuele omgeving zou een prima plek zijn om al deze platformen te integreren en te koppelen aan elkaar. Kinderen zouden dus niet alleen lid kunnen zijn van een fysieke school in de buurt maar ook van een virtuele school, welke dan naadloos aansluit op de school in de buurt. De school in de buurt is dan eigenlijk niets anders dan de ontmoetingsplek. Ongetwijfeld sta ik ver van de huidige realiteit maar graag wil ik mensen en organisaties aan het denken zetten over het feit dat er een verschuiving aan het plaatsvinden is en dat men gaat nadenken wat dit voor hen zou kunnen betekenen.

Voor mij gevoel zitten we nu op een breekpunt in de samenleving waar oude waarden opnieuw herijkt gaan worden. Het Nieuwe Werken komt er niet aan, nee het is er al! Iedereen gaat in zijn eigen tempo hier naar toe, de één sneller dan de ander, de ene organisatie sneller dan de ander, de ene branche sneller dan de ander. Een mooi initiatief in het onderwijs is bijvoorbeeld De Sterrenschool, een nieuw denkconcept voor het primair onderwijs. In het bedrijfsleven vind ik de manier van denken van KPN wel heel sprekend (bekijk de film over de visie van KPN op HNW). Het is een andere kijk op de wereld, een andere mindset.

Ik zeg niet dat alles zo moet gaan veranderen maar voor mij is wel duidelijk dat bedrijfsleven en onderwijs beter op elkaar moeten aansluiten, juist omdat grenzen aan het vervagen zijn en dat er vanuit de verschillende hoeken moet worden nagedacht over de verschuiving naar een andere en meer flexibele manier van werken en onderwijs.

School’s Out? Nee, we beginnen pas!

Onderwijs is als het Nederlands Elftal. Iedereen heeft er een mening over. Nu heb ik al in mijn omgeving verteld dat ik de ambitie heb om het onderwijs in te gaan, hierop kwamen wisselende reacties van dat is toch veel te stroperig, vechten tegen de bierkaai……….Nu weet ik nog niet precies wat ik wil gaan doen, maar deze blog gaat mij hierbij zeker helpen, maar waar ga je beginnen zonder onderwijs achtergrond. Ach wat is geen achtergrond? Ik heb nog altijd meer onderwijs ervaring (2 jaar kleuterschool, 6 jaar basisschool, 4 jaar MAVO, 2 jaar HAVO, 3 Jaar MLO, 4 Jaar HLO) dan werk ervaring (17 jaar Unilever, 1 jaar Proven Partners). Ik wil graag de verhalen van mensen uit onderwijs zelf horen, zelf ervaren en er middenin gaan zitten. Maar wie ben ik eigenlijk? Ik ben Marcel Kesselring, een ervaren Kennis Management professional met grote interesse in web 2.0 toepassingen binnen organisaties. In 2007 heb ik besloten om mijn baan binnen Unilever op te zeggen en de eerste stappen te maken richting onderwijs. Ik was verantwoordelijk voor kennismanagement programma’s voor Knorr, Bertolli en Hellmann’s. Na 17 jaar wereldwijd te hebben gewerkt vond ik dat ik behoorlijk vervreemd was van de Nederlandse markt. Vandaar dat ik de eerste stap heb gemaakt naar de Nederlandse markt en ben ik in januari 2008 begonnen bij Proven Partners, een adviesbureau dat zich bezig houd met veranderingsprojecten. In mijn eerste jaar heb ik veel verschillende organisaties gezien en vele leuke dingen gedaan maar het kriebelt….

Ik heb deze weblog opgezet met als doel een goed beeld te krijgen over de hedendaagse onderwijssector voor het ontwikkelen van een visie op het onderwijs. Ik wil hierbij het ESH model als kapstok gaan gebruiken. ESH staat voor evenwichtig, samenhangend en heterogeen. Het onderwijs is permanent in verandering waardoor continu een (nieuw) evenwicht gevonden moet worden tussen de zes aspecten van het ESH model – Strategie, Structuur, Systemen, Managementstijl, Cultuur en Mensen. In mijn blog passeren de verschillende aspecten de revue op basis van wat ik lees, hoor en zie……..Ook hoop ik veel nieuwe leuke, interessante mensen te ontmoeten vanuit onderwijs.

Ik wil Back2School ook open stellen voor gast bloggers. Mensen, vanuit onderwijs sector (leerkrachten, beleidsmakers, adviseurs, innovators……..) die hun pleidooi kunnen houden voor of tegen het onderwijs. Interesse? Neem gerust dan contact op!

Op basis van alle geworven kennis hoop ik een visie verder te ontwikkelen hoe we de onderwijssector kunnen verbeteren met behulp van web2.0 toepassingen. Mijn ambitie is om onderwijs te verbeteren en veranderen door draagvlak te creeeren in de gehele onderwijs sector. Ideeen? Neem gerust dan contact op!