Moeten leraren tijdschrijven?

Back2School staat ook open voor gastbloggers. Mensen, vanuit onderwijs sector (leerkrachten, beleidsmakers, adviseurs, innovators……..) die hun pleidooi kunnen houden voor of tegen het onderwijs. Ik stel ze enkele vragen en hun antwoorden worden gepubliceerd in de rubriek “Aan het woord…..”.

leovandevorstGaan we puzzelen, kiezen we één van beide oplossingen, of polderen we? Leo van de Vorst is de auteur van het boek “Sturing en ruimte”, en vind dat het tijd wordt om het poldermodel niet meer in elke situatie als het hoogste goed te beschouwen. Leo van de Vorst en mede auteur Henk Roelofs laten zien met een nieuw management concept hoe in de praktijk het leiderschap van het management kan worden versterkt door gebruik te maken van de kenmerken van de paradox. Bij leiderschap kunnen beide kanten van de paradox waar zijn. Zo kun je maximaal sturen op resultaat én maximaal ruimte geven aan mensen. Leo heeft in 2008 met dit nieuwe managementconcept de eerste prijs gewonnen in een wedstrijd van het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie. Ik heb Leo gevraagd om dit concept los te laten op de discussie omtrent tijdschrijven van leerkrachten. Aan het woord……..

De Onderwijsraad deed het voorstel voor het zogeheten tijdschrijven om meer inzicht te krijgen in de uren die in het onderwijs worden gemaakt. Een beter inzicht in hoeveel uren ze maken en wat ze daarin precies doen, kan volgens de Onderwijsraad leiden tot doelmatiger inzet van middelen binnen scholen. Tijdschrijven moet daarbij niet worden gezien als een controle-instrument. Maar het helpt wel als leraar en schoolleiding weten waar de tijd precies in gaat zitten.

De onderwijsbonden wijzen de aanbevelingen als absurd van de hand. ‘Nog meer controles en nog meer formulieren invullen. Wie zit daar in het onderwijs nu op te wachten? Dit leidt alleen maar tot extra bureaucratie.’ Ook Minister Plasterk voelde hier niets voor, omdat leraren volgens hem al genoeg te doen en daar moet wat hem betreft geen extra klus bijkomen.

Hoe logisch deze reactie ook lijkt, toch vind ik het voorstel van de Onderwijsraad helemaal niet zo gek. Onder het motto “Durf te meten” ben ik sterk voor het krijgen van beter inzicht waar de uren in gaan zitten. En de kramp van bureaucratie kan eenvoudig worden voorkomen door een simpel systeem met tijdschrijven op hoofdlijnen, waarbij het nauwelijks extra tijd kost om bij te houden. Maar de grootste denkfout zit mijns inziens in de gedachte dat meer sturing hier ten koste zou gaan van ruimte. Het voornaamste doel van tijdschrijven is dat schoolleiding en leraren zelf beter inzicht krijgen. Als de schoolleiding hier dus goed mee omgaat is het helemaal geen controle, maar juist een middel om samen te zoeken naar doelmatige inzet, bijvoorbeeld meer tijd kunnen besteden aan de primaire leertaken zelf. En het merendeel van de leraren is precies hiernaar op zoek!

Ik besef dat dit een standpunt is dat afwijkt van de gangbare mening. Ruimte voor de professional klinkt immers mooi en past ook in de tijdgeest. Maar meer sturing hoeft niet ten koste te gaan van deze ruimte. Een mooie ingezonden brief in de Volkskrant bevestigde mijn beeld. Een leraar gaf aan dat hij als talenmens samen met een collega die meer hield van rekenen gedurende zes weken minutieus hun tijd bijhielden. En dit leidde tot 2 eye-openers: ze gaven beiden minder les in de kernvakken dan ze dachten en besteden ook beiden meer tijd aan hun favoriete vak. Hij eindigt zijn betoog met de mededeling dat hij niet meer is gestopt met het bijhouden van de tijd en dat het nu een vanzelfsprekendheid is die weinig werk is en hem goed bij de les houdt.

Een reactie van een professional uit het veld die uit mijn hart is gegrepen. Een ware professional is trots op wat hij doet en durft hierin transparant te zijn. Een goede manager is hierbij ook een professional die kan helpen met enige sturing de juiste keuzes te maken. Geen blijk van controle en wantrouwen, maar elkaar in de waarde laten en samen streven naar een optimum van sturing en ruimte.

Advertenties

6 gedachtes over “Moeten leraren tijdschrijven?

  1. Pingback: Onderwijs moet drempelvrij worden « Back2School

  2. @Erwin: @Jeroen: ik ben blij dat er meer mensen zijn die de tijdgeest wat nuanceren en de voordelen van tijdschrijven ook benadrukken. Onder het motto “sturing en ruimte” zie ik als oplossing voor het genoemde dilemma, inderdaad dat professional en manager hetzelfde vertrekpunt hebben: samen het onderwijs willen verbeteren en daarbij dus ook praten in dezelfde eenheden. Lastig is hoe dit inzicht te verkrijgen zonder een uniform systeem op te leggen? Volgens mij ligt de oplossing in het vastleggen op hoofdlijnen (snel en gemakkelijk, geeft info op hoofdlijnen volgens 80/20 regel) en dit af en toe tijdelijk aanvullen met details op punten waar je het inzicht wilt vergroten. Een charmante oplossing of een halfbakken compromis?

  3. Interessant dilemma. Als ex-zzp-er hield ik mijn uren zeer gedetailleerd bij en boekte ik die uren via facturen of investering.

    Toen ik weer ging lesgeven op de Hogeschool hield ik ook mijn uren bij! Ik heb dat toen naast mijn urenplaatje gelegd als docent, en toen bleek dat mijn taken meer tijd kosten dan begroot door het management. En ik was niet de enige! En ik denk at dit op veel scholen het geval is. Maar een factuur sturen gaat niet he!

    Dus, ik ben voor tijdschrijven, ik denk ook inderdaad dat het transparantie oplevert waarmee je beter inzicht krijgt in je taken en of het resultaat oplevert. Maar tijd staat niet voorop: onderwijs wel. Dus als een klus meer tijd kost, maar dat is nodig om goed resultaat te krijgen dan ga ik daar voor. Ook al is het niet efficiënt, ook al ga ik over een begroting heen. Op de lange termijn wordt die tijd terug verdient door de school. Echter, die houding zie ik niet vaak bij scholen.

    Dus het is wel belangrijk dat zowel de docenten als het management praten over dezelfde eenheden.

  4. Eens, tijdschrijven geeft heel veel inzicht in je tijdsbesteding. Het heeft mij als docent en nu ook als adviseur vaak geholpen om te bepalen of ik mijn tijd wel besteed aan die dingen waaraan ik mijn tijd wil besteden.

    En ja, een ware professional durft transparant te zijn in wat hij doet. Maar het doel is voor mij toch vooral eerst persoonlijk inzicht en dan werkt je eigen systeem het beste. Je eigen systeem kun je ook zo vaak aanpassen als je wilt, om het af te stemmen op de behoefte van dat moment. Daarom pleit ik tegen een uniform systeem.

    Zodra het gewenste inzicht er is, hield ik overigens altijd weer op met tijdschrijven totdat er een nieuwe aanleiding was. Bv. een nieuw vak, een nieuwe taak, een nieuwe opdracht die ingepast moet worden in de beschikbare tijd. Ook daarom vind ik dat je tijdschrijven niet uniform moet regelen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s