De kunst van het verleiden

(Deze blog werd gepubliceerd in VIVES Magazine, September 2016)

Verbonden met mij zelf en omgeving
Ik ga van verbinding naar contact
Knoop einden aan elkaar maken het geheel
Dit is zowel persoonlijk als universeel
Typhoon

Communicatie wordt door SLO & Kennisnet benoemd als één van de belangrijke 21e eeuwse vaardigheden. Het gaat volgens het SLO bij communiceren om het effectief en efficiënt overbrengen en ontvangen van een boodschap.

Meer specifiek gaat het om het:

  1. doelgericht kunnen uitwisselen van informatie met anderen;
  2. kunnen omgaan met verschillende communicatieve situaties;
  3. kunnen omgaan met verschillende communicatiemiddelen en het hanteren van verschillende strategieën daarbij;
  4. hebben van inzicht in de mogelijkheden die ICT biedt om effectief te communiceren.

Wat mij betreft verdienen de laatste punten meer aandacht in het mediarijke tijdperk waarin we nu leven. Maar hoe staat het eigenlijk met de communicatieve vaardigheden van de docent in een online omgeving?

Enthousiaste docenten zijn actief aan de slag gegaan en werden soms een ster op youtube door hun instructiefilmpjes. Maar hun directe collega’s hadden soms geen idee waar deze docent mee bezig was totdat ze op DWDD hem of haar aan tafel zien bij Matthijs van Nieuwkerk. Kortom, leraren maken grote sprongen maar zijn niet goed in het delen van hun expertise met hun collega’s. Er is echt voldoende kennis en expertise aanwezig op scholen, de kunst is om dit zichtbaar te maken en te verbinden. Maar dan moeten we het wel gaan organiseren! De tijd is rijp voor communities in het onderwijs!

Een community is een plek waar mensen online samenkomen om te delen, te creëren en te werken aan een gemeenschappelijk doel.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft reeds in 2013 geroepen dat scholen zich moeten gaan ontwikkelen naar een professionele leergemeenschap met als doel dat men gezamenlijk gaat werken aan de kwaliteitsverbetering van het onderwijs.

“We spreken van een professionele leergemeenschap als de onderwijsprofessionals in een school duurzaam individueel en samen leren om het onderwijs aan de leerlingen en de resultaten van de leerlingen te verbeteren” (Verbiest & Timmerman, 2008)

Het klinkt prachtig, een professionele leergemeenschap maar in de praktijk gebeurt dit nog heel veel op een 1.0 manier, waarbij docenten bij elkaar komen in een vergadering, intervisie of andere fysieke bijeenkomst en er tussen deze verschillende bijeenkomsten nauwelijks kennis wordt vastgelegd of wordt overgedragen en als deze wordt overgedragen dan worden er zeer uitgebreide mailtjes gedicht.

Hoe gaan we elkaar verleiden in een online omgeving? Hebben we hier te maken met koudwatervrees?

Sociale media draaien om het ‘beleefd worden door de ander’. Die moet verleid worden om te luisteren, te kijken, mee te doen. Wie deel neemt aan een community, zal zich het spel van verleiding eigen moeten maken.

Het sociale ABC van Winkwaves, vertelt de kunst van het verleiden:

  • Aantrekkelijk te presenteren;
  • Belangrijk te maken;
  • Context te geven.

sociale-abc-002Aantrekkelijk maken

Wat aantrekkelijk is, krijgt aandacht. Het aantrekkelijk maken gaat dus over het beleefd worden door de ander. Iets online aantrekkelijk vinden, begint bij het oog, bij de waardering voor kleur- en ruimtegebruik. Maar ook het taalgebruik speelt een rol. Het basisadvies is: besteed altijd zorg aan wat je neerzet. Zomaar iets dumpen onder het motto ‘Dan staat het er toch?’, is een belediging voor de ander die tijd neemt er aandacht aan te besteden.

TIPS:

  1. Gebruik afbeeldingen
    Afbeeldingen zijn niet alleen prettig voor het oog, ze signaleren ook dat er tijd en aandacht is besteed aan de pagina. Soms zegt een afbeelding meer dan woorden…
  2. Deel de tekst op in blokken
    Wanneer we op zoek zijn naar informatie lezen we niet, we scannen. Het gebruik van betekenisvolle subtitels, paragrafen en lijstjes is een goede manier om een tekst geschikt te maken voor snel scannen. Probeer tevens altijd in de eerste alinea al de essentie van de bijdrage te benoemen.
  3. Let op je woorden
    Lees voor je een tekst publiceert, deze nog altijd een keer door. Staan er geen woorden in die nodeloos kwetsend kunnen zijn? Gebruik je geen afkortingen die de lezer van nu en de toekomst niet thuis zal kunnen brengen? Zoals de Fransen zeggen: “C’est le ton qui fait la musique”.
  4. Wees duidelijk en concreet
    Hoe duidelijker het is wat je van mensen vraagt, hoe eerder een ander zal reageren. We vinden het prettig als het ons makkelijk wordt gemaakt.
  5. Maak het persoonlijk
    Een persoonlijke foto, een signaal dat het ‘echt’ is, authentiek – het maakt ons hongerig om verder te lezen. Met het persoonlijke kun je aangeven dat het voor jou relevant en belangrijk is.

sociale-abc-003BELANGRIJK MAKEN

Voor wat belangrijk is, maakt men tijd. Het belangrijk maken gaat dus over de beleving door de ander dat het verantwoord is er tijd aan te besteden. Het belang van de community hangt van drie factoren af: Welk belang ken ik aan het medium zelf toe? Welke betekenis heeft het voor mijn werk? En welke rol speelt het binnen mijn netwerk? Sleutelbegrippen hierbij zijn vertrouwen, efficiëntie & nut, en verbinding.

TIPS

  1. Maak de omgeving belangrijk
    Als de (netwerk)organisatie heeft besloten dat een community ingezet gaan worden bij projecten, dan heb je geen keuze dan mee te doen. Dan kan het maar beter echt belangrijk zijn.
  2. Werk aan vertrouwen
    Vertrouwen heeft alles te maken met zowel de schimmen uit het verleden (transparantie) als de schaduw van de toekomst (consistentie). Van taalfouten tot het ontbreken van een profielfoto; van onwaarheid tot tegenstrijdigheid – vertrouwen kan eenvoudig geschonden worden.
  3. Maak Sociaal belangrijk
    Professionele communities floreren wanneer zo’n 20% van de interacties niet direct werk-gerelateerd is. Het professionele gebruik van communities vraagt echter ruimte voor humor, human interest en persoonlijke tips en discussies.
  4. Maak delen belangrijk
    Geeft kennis macht? Of levert het delen ervan meer voordelen op? Maak delen de norm. Niet alleen #dtv (durf te vragen), maar ook #dta (durf te antwoorden).
  5. Verwelkom mensen en hun bijdragen
    Een lege ruimte voelt niet belangrijk. Een stem in de leegte voelt niet belangrijk. Daarom is het van belang nieuwkomers welkom te heten.
  6. Maak duidelijk dat het werk erdoor verbetert
    Er is geen grotere motivatie voor mensen om iets te gebruiken dan het simpele feit dat het daadwerkelijk een verbetering is. Zoek daarom naar pijnpunten in het netwerk en bedenk hoe de community hierbij een oplossing kunnen bieden.
  7. Verandering in e-mail
    Een bijdrage in een community maakt alle cc’s per e-mail overbodig. Legere mailboxen is een prima manier om mensen te motiveren.
  8. Het nieuwe vergaderen
    Het geheim van een goede vergadering zit in de voorbereiding. Als de juiste mensen aan tafel zitten, die zich goed hebben (kunnen) voorbereiden, is een vergadering een hele efficiënte manier van samenwerken. Discussies kunnen online aangekondigd worden en waar nodig ook gevoerd worden. Eventuele stukken zijn voor iedereen inzichtelijk. Geen voorstelrondes meer. Geen rondvraag ter afsluiting.
  9. Organiseer de aandacht
    Niemand wil een buitenstaander zijn. Dus wanneer mensen meedoen, lezen, reageren, liken, doorsturen, zorg dat de interactie zichtbaar is voor anderen. Dat helpt wie nog koudwatervrees heeft over de streep.

sociale-abc-004CONTEXT GEVEN

Wat context heeft, is te begrijpen. Naar wat men begrijpt, kan men handelen. Context geven gaat over de beleving van een werkelijkheid die afzender en ontvanger delen. De zaken die je aandacht geeft, je woord- en beeldgebruik: alles beïnvloedt wat anderen zien en hoe ze het beleven. Zonder context heeft niets betekenis.

TIPS:

  1. Framing
    Framing is een krachtig mechanisme om je boodschap te kleuren. Framing is van belang bij de positionering van de community. Iedereen kent het verschijnsel wel: wie iets zoets verwacht en iets zouts proeft, schrikt en trekt een vies gezicht. Framing stelt je in staat de verwachting van de ander te richten.
  2. Priming
    Waar framing rechtstreeks betrekking heeft op hoe je iets positioneert, werkt priming meer indirect. Geef mensen het gevoel dat er haast is, en hun gedrag verandert.
  3. Schep een common ground
    Ga er niet van uit dat wat jij weet, automatisch bekend is bij de ander. Maak daarom je aannames expliciet.
  4. Publiceer voor de toekomst
    Ga er van uit dat wat je schrijft, ook door mensen die je niet kent, begrepen moet kunnen worden. Als je schrijft, houd dan altijd die toekomstige collega in gedachten.
  5. Out of context
    Een e-mail sturen kost gemiddeld minder tijd dan er een ontvangen. Bij de switch van een push-gerichte e-mail cultuur naar een pull-gedreven sociale media cultuur kunnen we de kosten drastisch reduceren. Maar dan moeten we wel accepteren dat mensen reageren wanneer het hen uitkomt.
  6. In context
    Communities bieden nieuwe mogelijkheden voor bestaande praktijken. Wat kan efficiënter door het online te doen? Kijk hierbij niet enkel naar de direct betrokkenen, maar ook naar het belang van de (netwerk)organisatie als geheel. Nu. En in de toekomst.

 

Bron social ABC van Winkwaves 


Marcel Kesselring is docent online communicatie (AVANS, opleiding communicatie), kwartiermaker online communities en oprichter van COschool.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s