”Met Vives kunnen we laten zien dat het wél kan”

Marcel Kesselring en Karin Winters vormen nu ruim een jaar samen de hoofdredactie van Vives. Wat hebben zij zelf met onderwijs en ICT en wat drijft hen om dit blad te maken?

Karins eerste baan in het onderwijs was die van ‘medewerker cursistenadministratie’. Al snel zocht ze meer uitdaging. Ze kreeg van haar manager de kans om een open leercentrum op te zetten. “Dat was in 1999 en het was mijn eerste ervaring met ICT in het onderwijs. Ik was direct enthousiast en zag veel mogelijkheden. Internet en e-mail waren in opkomst en ik ontwikkelde een intranet voor de school. Ik wilde docenten warm laten lopen voor het gebruik van computers en internet en maakte een startpagina met links naar voor hen interessante informatie. Verder introduceerde ik e-mail als communicatiemiddel. Dat was toen absoluut nog geen gemeengoed.”

We moeten nog steeds overtuigen

“Ik dacht: als ik er zelf zo enthousiast over ben, is het vast niet moeilijk om anderen voor ICT te interesseren. Je moet er een beetje tijd in steken, maar daarna levert ICT juist veel op. Ik kwam erachter hoe lastig het is om mensen die in een bepaalde routine zitten, daaruit te krijgen. Dat is nu bijna vijftien jaar geleden. Wat me enorm verbaast, is dat we mensen vandaag de dag nog steeds moeten overtuigen van de kracht van ICT in het onderwijs. Dat leerkrachten nog steeds bij het kopieerapparaat staan om toetsen te kopiëren en dat leerlingen nog steeds kruisjes zetten op antwoordbladen. Dat is toch niet te geloven?! “In het basisonderwijs werken steeds meer scholen met digitale lesmethodes”, zegt Marcel. “Maar veel leerkrachten printen de toetsen uit en laten deze op papier invullen. Ze kijken ze na en tikken vervolgens de resultaten over in de digitale omgeving. Dat doen ze daarna nog eens in het leerlingvolgsysteem. Een eenvoudige koppeling tussen lesmethode en leerlingvolgsysteem zou al zoveel tijd schelen. Maar de gemiddelde leerkracht denkt daar niet over na.”

Karin Winters: “Het gat tussen Vives en de wereld waarin ik leef, wil ik helpen dichten”

Een stap terug doen of loslaten?

Karin: “Blijkbaar zijn de mensen die heel vroeg met ICT in het onderwijs aan de slag gingen niet in staat geweest om de meerwaarde duidelijk te maken. Als voorloper moet je nu een stap terug doen om anderen bij de hand te kunnen nemen. En dan nog komen mensen maar langzaam in beweging. Of je laat los en je steekt je energie in de mensen die wel uit hun comfortzone durven te stappen.” Marcel: “Ik herken wat je zegt en ik zie het onderwijsveld inmiddels wel degelijk in beweging komen. Realiseer je dat je continu in de kopgroep zit. De grote massa komt nu op gang. Ik richt me dan inderdaad liever op scholen die laten zien dat ze mee willen in de ontwikkeling. Ik steek graag mijn energie in teams die al in beweging zijn en stappen willen maken. Wil je als docent niet mee bewegen? Dan krijg dadelijk toch een probleem. Het hoeven geen grote stappen te zijn, maar zet in ieder geval die stap voorruit, elke stap is een stap.”

 Aanwezige expertise goed organiseren

“Op het niveau van een school of een stichting, zou ik op dezelfde manier te werk gaan”, zegt Marcel. “Investeer in een kopgroep die laat zien wat je met ICT kan. Zorg ervoor dat zij ambassadeurs worden. Je wilt deze groep een duidelijke opdracht meegeven. Het belangrijkste is dat de groep gaat groeien, dus de leden moeten leren hoe ze collega’s mee kunnen nemen in de ontwikkeling.” “Mijn ervaring is dat het lastig is om een goede kopgroep samen te stellen”, zegt Karin. “Bestuurders of een directeur kunnen wel roepen ‘we gaan iets doen op het vlak van innovatie en ICT’, maar vervolgens kunnen ze intern geen geschikte mensen vinden en wordt er kennis van buitenaf ingevlogen.”

Marcel: “Het opzetten van communities deed ik al in het bedrijfsleven en doe ik sinds vijf jaar ook in het onderwijs. Daar zie ik mensen om de haverklap opnieuw het wiel uitvinden. Dus ik denk dat er genoeg expertise in de scholen aanwezig is, maar dat je het vooral goed moet organiseren. Zodat mensen niet alleen kennis delen bij de koffietafel, maar ook online. Dat vraagt om een gedragsverandering en daar is tijd voor nodig. Daarnaast is een duidelijk gezamenlijk doel belangrijk. Je moet ook weten wat mensen beweegt en is het handig als je de cultuur kent. Toen ik bijvoorbeeld een community onder marketeers op het vlak van voeding moest opzetten, deed ik eerst onderzoek naar wat voor mensen deze marketeers waren. Wat zou hen in beweging kunnen brengen? Het bleken ‘haantjes’ te zijn, competitief ingesteld dus. Bij het opzetten van deze community bleek gamification heel effectief.”

Marcel Kesselring: “Met Vives kunnen we laten zien dat het wél kan”

Het kan anders en slimmer

“Succesverhalen geven mij nieuwe energie”, zegt Karin. “Het is dan ook een prachtige ervaring om hoofdredacteur van Vives te zijn. Het is boeiend en inspirerend. Het laat zien wat er allemaal mogelijk is. Maar het maakt me er ook continu van bewust dat het gat tussen Vives en de wereld waarin ik leef ontzettend groot is. Dat gat wil ik helpen dichten. Ik werk op dit moment onder andere als docent en was tot voor kort ook student aan de master ‘Leren en Innoveren’. Als docent en student kom je veel verbetermogelijkheden tegen. Inmiddels heb ik de opleiding afgerond en ben ik Master of Education. Met de opgedane theoretische kennis en door de uitgevoerde onderzoeken wil ik laten zien welke mooie, innovatieve ontwikkelingen er in het onderwijs mogelijk zijn. Ook de verhalen in Vives laten zien dat het anders en slimmer kan. Dat geeft mij de motivatie om door te gaan. Een jaar geleden ben ik voor mezelf begonnen. Als freelancer help ik scholen om ICT in hun onderwijs te integreren. ICT en onderwijs: ik blijf er heftig in geloven.” “Ik ook”, zegt Marcel. “Er zijn veel goede initiatieven en er is werk aan de winkel. Als ik naar het onderwijs kijk, raakt het mij hoeveel tekort we doen aan de talenten van kinderen. We toetsen kinderen op wat ze niet kunnen. Zo maak je kinderen emotioneel kapot en stimuleer je zeker geen eigen initiatief en creativiteit. En dat is juist wat we keihard nodig hebben in deze maatschappij.”

Niet praten maar doen!

“Het onderwijs draait nu te veel om consumeren. We moeten meer naar produceren en participeren. Daar wil ik een bijdrage aan leveren. Dat doe ik bijvoorbeeld met het initiatief de ‘COschool’. Dat is een netwerk van VO-scholen die communicatie en media stevig verankeren in het curriculum. Niet ‘erbij’ maar echt ‘in’ het systeem. Co-creatie is de basis van deze samenwerking. Dat vraagt om een actieve houding van de deelnemers. Niet blijven praten, maar vooral doen! De komende tijd ga ik de COschool verder uitbouwen. Ook via Vives wil ik mensen in het onderwijs actiever maken. Door ze te inspireren en te motiveren. Door te laten zien dat het wél kan en door de mensen die dat voor elkaar krijgen op een voetstuk te zetten.”


tekst Christie Manintveld

De nieuwe VIVES: Online respect

vives coverEén beeld zegt meer dan 1000 woorden is een uitspraak die de afgelopen tijd, naar aanleiding van de foto van het Syrische jongetje op het strand, werd gebruikt in het vluchtelingen debat. Natuurlijk is het verschrikkelijk maar als je het debat hebt gevolgd zie je ook wat een impact media heeft op onze samenleving. Het bewijst ook weer hoe belangrijk het is dat we onze kinderen leren media te begrijpen. Op Facebook kwam ik veel reacties tegen over de tijdelijke vluchtelingenopvang bij mij in de stad. Zonder enig respect werden ook ongenuanceerde reacties geplaatst. Blijkbaar schamen mensen zich hier niet voor want je ziet naam en toenaam op Facebook, of is dit toch een kwestie van mediawijsheid? Het bewijst dat we actueler zijn dan ooit want het thema van deze VIVES is: Media! Gelukkig staat mediawijsheid niet meer in de kinderschoenen en ben ik ontzettend blij dat het de redacteuren is gelukt om gezamenlijk een goed overzicht te laten zien van de laatste ontwikkelingen en activiteiten.

Er wordt vaak gepraat over jongeren en media maar wat vinden ze zelf eigenlijk? In deze VIVES komen ze dus uitgebreid aan het woord zoals Dennis Voorn [13] die zelf behoorlijk actief is op sociale media en zijn een eigen bedrijf heeft, Vivianne Maas [18] die graag haar mening geeft aan app bouwers en Araik Gingnagel [15] die de organisatie van World Hackathon Day en FuseHack op zijn naam heeft staan en al bij Matthijs van Nieuwkerk mocht aanschuiven bij De Wereld Draait Door, over media gesproken!

November is traditiegetrouw een maand waarin veel aandacht wordt besteed aan mediawijsheid. Zo vraagt de Week van de Mediawijsheid [#WvdM15] jaarlijks aandacht voor kritisch, leerzaam en vooral positief mediagebruik bij kinderen. Het #WvdM15 thema van ‘Media & Respect’ is me uit het hart gegrepen!
In elke studie en in elk beroep is het handig communicatie in woord, beeld en geluid actief toe te kunnen passen en begrijpen. Is een stevige verankering in het curriculum nodig om ervoor te zorgen dat de leerling van nu actief kan participeren en acteren in de mediarijke samenleving van nu; zowel als burger als professional?

Het begint klein, dus laten we dit jaar met respect de zwarte pieten discussie voeren! Fijne pakjesavond vol met mediawijze gedichten en mediagadgets!

Veel leesplezier

Marcel

Voor een tientje blijf je ons vriendje! 😉

VIVES zal in de derde week van november op de deurmat liggen van alle abonnement houders.


Vives is de twee-maandelijkse, onafhankelijke uitgave ten behoeve onderwijsinnovatie en ict binnen het primair-, voortgezet- en beroepsonderwijs. Zowel directie, het management, de ict-coordinator, de docent, als de leerkracht die nauwelijks met de computer werkt, kan Vives Magazine van begin tot eind lezen. De afwisselende artikelen, recensies, ingezonden stukken van lezers, originele columns en interviews maken Vives tot een zeer gewaardeerd en kwalitatief hoogstaand vakblad, dat met bijna 20.000 abonnees het hart van het onderwijs raakt

SAMENwerken? DIY! Van delen word je rijker!

http---www.pixteller.com-pdata-t-l-107387Waarom wachten op een initiatief van jouw schoolleiding? Waarom organiseer je zelf niet jouw samenwerking met collega’s? Er zijn tal van concepten waarbij kennisdeling en inspiratie centraal staan. Al eens gedacht aan een MeetUp? TeachMeet? Of edcamp? Delen is het nieuwe vermenigvuldigen! Start vandaag! Do-It-Yourself!

MEETUP

Het VPRO Tegenlicht programma lokt discussie uit en roept reacties op. Daarom organiseert Tegenlicht iedere week in samenwerking met Pakhuis de Zwijger in Amsterdam een MeetUp naar aanleiding van een  uitzending. Aan de hand van fragmenten wordt er dan gepraat met gasten en kunnen mensen in de zaal vragen stellen. Een moderator begeleidt de avond zodat iedereen aan bod komt, het tempo erin blijft en na 2 uur de bar open kan voor het echte napraten.

Op zondag 1 februari 2015 zond VPRO de Tegenlicht aflevering: ‘De onderwijzer aan de macht’ uit. Deze uitzending heeft veel stof doen opwaaien in onderwijsland en zo zijn er al verschillende #tegenlicht #meetups spontaan georganiseerd. Waar spontaniteit toe kan leiden? Anderhalve week na de tegenlicht uitzending opperde juf Else-Marike Visser op Twitter het idee voor een Rotterdamse MeetUp. Dit leverde zoveel reacties op dat een groep leraren uit Rotterdam de handen ineen sloeg en in actie kwam. Op donderdagavond 19 maart was er een programma vol met inspirerende Rotterdamse voorbeelden van leerlingen, leraren en ouders. En met sprekers als wethouder Hugo de Jonge, hoofdinspecteur Arnold Jonk en NIVOZ-directeur Luc Stevens. Else-Marike Visser, leerkracht en Initiatiefnemer #tegenlicht010: “Er moet meer optimisme in het onderwijs zijn. Anderen zouden dit ook moeten organiseren om de positieve flow vast te houden. Er is zoveel meer mogelijk in het onderwijs dan wij denken!”

Zelf ook een MeetUp organiseren? Je kunt starten met gasten zoeken die inhoudelijk bij bijvoorbeeld bij een tegenlicht uitzending aansluiten en met hen in discussie gaan. Maar het kan ook eenvoudiger, zonder gasten en alleen met de aanwezigen in gesprek gaan. Of het publiek met elkaar in gesprek laten gaan. Je kunt fragmenten als startpunt nemen, maar je kunt ook besluiten de hele uitzending samen te kijken en daarna verder te praten. Om discussie op gang te helpen, is het goed om een aantal vragen te formuleren waar je samen antwoord op probeert te krijgen. Elke MeetUp moet voor iedereen vrij toegankelijk zijn en het is niet toegestaan om entree te heffen.

Is er al een Meetup in jouw stad of dorp? Meer info: Tegenlicht VPRO

TEACHMEET

TeachMeet is een informele bijeenkomst voor iedereen die nieuwsgierig is naar technologie in het onderwijs. TeachMeet is een flitsende manier van kennisdelen waarbij leraren ideeën en ervaringen uit hun onderwijspraktijk met anderen delen. Uitgangspunt is: de borrel = de conferentie. Een TeachMeet is een unconference. Iedereen kan deelnemen! In Nederland zijn er in de afgelopen jaren diverse TeachMeets georganiseerd. In 2009 won TeachMeet, in de persoon van Fons van de Berg, de IPON stimuleringsprijs.

Hoe ziet een TeachMeet eruit? De basis van TeachMeets zijn de presentaties door de deelnemers. Grofweg zijn er 3 soorten presentaties: Micropresentatie (7 minuten), Nanopresentatie (2 minuten) en Speeddate (10 minuten). Om dat allemaal vlekkeloos te laten verlopen, zijn er wat spelregels: Tijd = tijd. Sprekers hebben 1 minuut om spullen klaar te zetten. Ongeveer een halve minuut voordat hun presentatie afloopt, krijgen ze een waarschuwing uit de zaal. Als de tijd op is dan dient de spreker per direct plaats te maken voor de volgende presentator. Er is geen volgorde van sprekers, maar er is een fruitmachine die bepaalt wanneer wie aan de beurt is.

Het principe is: show, do not tell. Laat die mooie wiki, dat schitterende project, die fantastische toepassing maar in de praktijk zien. Niets presenteren en toch jezelf nuttig maken? Kan ook! Een beetje unconference heeft een uitvoerig back channel. Er wordt volop getwitterd, gestreamd en geblogd. Elke leraar kan een TeachMeet hosten! Dus waar wacht je nog op?  Meer info: twitter.com/teachmeetnl

EDCAMP

Een edcamp is een door deelnemers gedreven bijeenkomst zonder specifiek programma en met een vrije structuur, waarbij de conferentie in meer of mindere mate wordt ingevuld of tot stand komt tijdens de conferentie zelf. Er zijn géén uitgenodigde sprekers en de organisatie wordt gedaan door de deelnemers. Er is een duidelijke tijdsplanning voor de dag, maar de inhoud van de geprogrammeerde sessies wordt bepaald door de deelnemers. Het thema van alle sessies is onderwijs. Een sessie of activiteit kan uit van alles bestaan, van lezing of presentatie, discussie, vraag, brainstormen,  delen van een praktijkvoorbeeld, kringgesprek, activiteit met of door leerlingen tot iets samen maken.

Er is een groot prikbord aanwezig waarop deelnemers die iets willen presenteren, delen of bediscussiëren dit aangeven in één van de aangegeven tijdsloten. Vervolgens geven alle deelnemers op dit zelfde bord aan bij welke sessie zij aanwezig willen zijn. Bij voldoende interesse gaat een sessie door en er geldt vol = vol. De tijdsloten zijn 25 minuten met 5 minuten wisseltijd. Het is heel goed denkbaar dat op de dag zelf de deelnemers naar aanleiding van de opgedane ervaringen of uitwisselingen zelf in groepsverband met elkaar aan de slag gaan.

edcampNL is een initiatief van en wordt georganiseerd door: Marco Claassen @M82C, Gerard Dummer @gerarddummer, Frans Droog @FransDroog

THE CROWD

The Crowd is een open professionele leergemeenschap, een netwerk en een platform voor onderwijsprofessionals die de regie voor een levenlang leren in eigen hand willen houden en samen willen werken aan inspirerend onderwijs voor de toekomst.

Hoe werkt The Crowd? Voor 250 euro per jaar word je deelnemer. Je verkrijgt daarmee onbeperkt toegang tot de activiteiten die je samen organiseert met andere Crowd leden. Denk aan: trainingen, workshops, studiedagen, conferenties, themabijeenkomsten, co-creatie sessies, durftevragen-middagen, netwerk-bijeenkomsten en nog veel meer.

Je initieert zelf een activiteit omdat jij daar behoefte aan hebt. Kom met je plan, mobiliseer medestanders en maak het mogelijk! The Crowd is een open, flexibel netwerk van professionals. Kennisdeling en uitwisseling kenmerken dit netwerk. Je hebt toegang tot alle andere deelnemers, met ieder zijn eigen specifieke kennis, ervaring en expertise. Jouw vraag hoeft nooit lang op een antwoord te wachten!

Maar laat ook zien wie je bent en wat je expertise is. Maak jezelf zichtbaar, in je school en binnen het netwerk van The Crowd. Rhea Flohr (aardrijkskunde docent): “The Crowd is voor mij ervaringsleren, samen leren, leren door doen. Ik heb mijn netwerk vergroot. Ik vind het fijn om met hen uit te wisselen en ervaringen/onderwijs ideeën te delen. Het houdt me scherp en ik beleef er veel plezier aan!”

Meer info: thecrowd.nl/

#TWEETUP

Wat is een Tweetup? Een Tweetup is een bijeenkomst die via Twitter wordt georganiseerd. Een Tweetup komt spontaan tot stand. Soms regelt iemand een plek om samen te komen maar vaak is er een tweetup bij een conferentie zoals bij IPON of NOT.

Tweeps volgen een #hashtag en spreken dan in de pauze af op een centrale plek. Bij een Tweetup ontmoet je dus mensen die elkaar kennen via twitter. Soms hebben mensen al een jaar contact op twitter en ontmoeten ze elkaar pas bij een tweetup.

Ga je binnenkort naar conferentie? Kijk welke #hashtag gebruikt wordt en ontmoet oude en nieuwe bekenden


 

Deze blog werd gepubliceerd in VIVES Magazine Mei 2015