Mediawijsheid: The next level!

Het was 2011 toen ik op scholen voor het eerst een filmpje liet zien van een 14 maanden oude peuter die angry bird speelt op een iPad. Ik stelde schoolteams de volgende vraag: “het duurt nog 3 jaar voordat deze peuter bij u op school zit, drie jaar media ervaring en dan…..?”.

Het is nu drie jaar later en waar staan we nu?

Meer dan de helft van de Nederlanders heeft een tablet.  Sociale media zijn niet meer weg te denken uit de samenleving. Mediawijsheid is een algemeen aanvaard begrip dat voor jong en oud voldoende leervragen en leerstof oplevert.

Eerst zijn het de ouders die hun kind een beetje leren ‘drijven’ in het medialandschap. Ze nemen hun kroost aan de hand door samen de eerste stapjes te zetten op hun mobieltje of tablet, waarna het Nintendo tijdperk aanbreekt en kinderen steeds meer zelf willen doen om zo te belanden in de bouwwereld van Minecraft. Steeds een stapje verder, van beheren van apps, meekijken op facebook tot de brugklas want dan laten ze de brugpiepers bijna volledig los en merken ze dat het pedagogische gesprek steeds lastiger wordt.

En scholen?

Zij organiseren ouderavonden, voorlichtingslessen, maken mediaprotocollen, doen mediawijsheid lessen, mediawijsheid projecten (zoals mediamasters), gebruiken sociale media in de les….. We zijn dus goed bezig, toch?

Maar wanneer was nu die laatste ouderavond over sociale media en mediawijsheid en wat heeft het opgeleverd? Is er een leerdialoog ontstaan tussen ouders, leerlingen en de school? Ligt uw social media protocol misschien toch weer in de kast onder het stof? Of werken uw leerkrachten bewust aan de 10 mediawijsheidcompetenties?  Hoe mediawijs en mediavaardig zijn uw leerkrachten?

The next step!

Ik ben positief ingesteld. We zijn goed bezig, maar het wordt nu wel echt tijd voor de volgende stap! Het is tijd voor een structurele aanpak!

We hebben niet meer mediacoaches nodig, maar leerkrachten die een verdiepingsslag kunnen maken, die werken vanuit leerlijnen en in staat zijn om mediawijsheid onderwijskundig te integreren in hun lessen. We hebben niet meer “losse” mediawijsheidprojecten nodig maar een geintegreerd programma waarbij samen met ouders (buurt, sportvereniging….) wordt gewerkt aan mediawijsheidcompetenties van kinderen. Natuurlijk mogen er ook ouderavonden zijn, maar dan wel graag aansluiten op de ontwikkelfase van kinderen. Mediawijsheid is geen vak, maar een manier van denken en doen die in elk vak bewust moet terugkomen.

We leren kinderen zwemmen, ze gaan naar zwemles, schoolzwemmen en we vinden het dus belangrijk dat zij zich kunnen redden in een waterrijkland. We willen niet dat zij verdrinken en streven er naar dat alle kinderen een zwemdiploma B halen. Mooi, maar alle kinderen in Nederland moeten zich ook als een vis in het water voelen wanneer ze een duik nemen in het moderne medialandschap. Voor hun veiligheid, hun rol in de samenleving en natuurlijk vanwege het plezier! Leraren, ouders en directies hebben mediawijsheid ontdekt en zijn zich steeds bewust ervan dat dit niet meer is weg te denken uit de onderwijspraktijk ICT stopt niet met de invoering van tablets of sociale media. In de afgelopen jaren zijn waardevolle ontdekkingen gedaan op scholen en thuis. Leraren en ouders hebben gezien dat kinderen competenter zijn dan ze in eerste instantie verwachten. De volgende stap bestaat er uit dat mediawijsheid in scholen niet langer versnipperd en ongeleid is en ongedeeld plaatsvindt, maar dat er een transitie naar blijvende professionele ontwikkeling plaats vindt, voor de leraar en de leerling.

Ik ben dus niet ontevreden, het gaat best goed in Nederland met de mediawijsheid, maar we moeten nu wel alle bouwstenen en ervaringen gaan concretiseren in een geïntegreerd schoolbeleid om ervoor te zorgen dat we kinderen leren zich mediawijs te gedragen en mediavaardig zijn op alle 10 de mediawijsheidcompetenties.

Mediawijsheid op naar “the next level!”.

En ja, blijf nadenken want zelfs de beste duikers en zwemmers kunnen verdrinken!

De nieuwe VIVES: Het kan altijd beter!

Schermafbeelding 2014-10-24 om 11.32.36Met heel veel plezier heb ik de eerste VIVES van het schooljaar gelezen. Mijn collega hoofdredacteur Karin Winters heeft de lat hoog gelegd en me daarnaast uitgedaagd om de klant meer het woord te geven. Dit is iets wat je mij geen twee keer hoeft te vertellen want degenen die mij kennen weten dat innoveren in mijn bloed zit en dat ik altijd op zoek ben naar verbeteringen. Het kan altijd beter en uitdagingen ga ik ook nooit uit de weg. Het was dus ook groot plezier om deze VIVES te mogen samenstellen samen met alle redacteuren.

Het recht op mediawijsheid!
Het thema van deze editie is mediawijsheid. Waarom? Misschien heeft Han de Jonge dit in de rubriek #schoolleider het beste verwoord. Hij vindt het dan ook vanzelfsprekend dat bij de viering van 25 jaar rechten van het kind, men aandacht besteedt aan het recht op mediawijsheid. Hij staat hierin niet alleen want Rinda den Besten, voorzitter PO-Raad geeft in haar interview aan dat mediawijsheid een belangrijk aandachtspunt in het plan van aanpak van de PO-Raad en de VO-raad. In de VIVES van November staan ook weer veel praktische tips en trucs om hier handen en voeten aan te geven.

De stem van leerling
In onderwijsland wordt er veel gepraat over leerlingen maar moeten we ook niet gaan luisteren naar de leerling. Geven we kinderen wel echt een stem? Luister bijvoorbeeld naar Tamim Karim (15 jaar, 5 vwo-leerling). Tamim heeft een duidelijke mening over de manier waarop ict nuttig kan zijn in het onderwijs. Ik ben benieuwd wat jullie van zijn mening vinden! Luister ook naar Jurre (16 jaar, leerling speciaal onderwijs). Jurre: “Het is belangrijk dat wij, de leerlingen, zelf nadenken over wat we willen leren en wat we nodig hebben in de toekomst.” Hij geeft aan dat het belangrijk is om in te zetten op zelfdredzaamheid. “Ik zit wel in het speciaal onderwijs maar dat wil niet zeggen dat ik niks kan.”

Het kan ook anders!
Altijd denk ik na over hoe het anders zou kunnen en ik word enthousiast van mensen die het ook anders doen, zoals Inge Spaander die met haar big picture leerlingen een documentaire heeft gemaakt en zo zijn er vele initiatieven ontstaan in de afgelopen jaren maar ik word nog blijer als er een verbinding begint te ontstaan tussen deze onderwijs initiatieven zoals bij united4education waarbij een groep heel diverse personen en organisaties zich heeft verenigd en de krachten heeft gebundeld om te komen tot een transitie in het onderwijs.

Maken van een VIVES geeft energie! Dank voor alle mensen die hieraan hebben meegewerkt! Het is een feestje om met jullie de VIVES samen te stellen! Karin en ik kijken uit naar de NOT en hopen jullie i.r.l. te ontmoeten @VIVES.

VIVES zal in de eerste week van november op de deurmat liggen van alle abonnement houders.


Vives is de twee-maandelijkse, onafhankelijke uitgave ten behoeve onderwijsinnovatie en ict binnen het primair-, voortgezet- en beroepsonderwijs. Zowel directie, het management, de ict-coordinator, de docent, als de leerkracht die nauwelijks met de computer werkt, kan Vives Magazine van begin tot eind lezen. De afwisselende artikelen, recensies, ingezonden stukken van lezers, originele columns en interviews maken Vives tot een zeer gewaardeerd en kwalitatief hoogstaand vakblad, dat met bijna 20.000 abonnees het hart van het onderwijs raakt.

Hebben kinderen recht op mediawijsheid?

Eigenlijk een retorische vraag want natuurlijk hebben kinderen recht op mediawijsheid! Sterker nog, ieder mens heeft recht op mediawijsheid! Er worden nog steeds veel bloopers gemaakt en nog veel mensen hebben geen idee hoe media werkt en dat lijkt mij geen goede zaak gezien de invloed van de media op onze maatschappij. Er kan dus niet genoeg aandacht worden geschonken aan mediawijsheid. Gelukkig zijn er al veel scholen aan de slag gegaan. Persoonlijk vind ik het nog los zand maar daar ga ik binnenkort een blogje aan wagen. Nu op verzoek wil ik graag jullie aandacht voor de week van de mediawijsheid met mediamasters in het bijzonder. Scholen schrijf je in! Kom in actie!


recht op mediawijsheid

PERSBERICHT MEDIAWIJZER

De wijze waarop we met elkaar communiceren is de laatste jaren ingrijpend veranderd. Vrijwel iedereen is via een smartphone, laptop en tablet voortdurend met elkaar en met het internet verbonden. Ook kinderen. Zij maken volop gebruik van alle mogelijkheden die de nieuwe mediaplatformen ons bieden. Het gebruik van media door en voor kinderen blijft bovendien stijgen en kinderen gaan steeds jonger, vaker en langer online. De meeste kinderen beschouwen directe toegang tot internet inmiddels ook als vanzelfsprekend.

Vanwege deze razendsnelle ontwikkelingen is het tijd dat we nadenken over welke kaders wij (opvoeders, docenten, overheid, industrie, mediamakers) nodig hebben om kinderen optimaal en in veiligheid te kunnen laten bewegen en ontwikkelen in deze nieuwe samenleving vol media.

Met de Week van de Mediawijsheid vraagt Mediawijzer.net jaarlijks aandacht voor het belang van mediawijsheid voor kinderen. De Week van de Mediawijsheid wordt dit jaar voor de vijfde maal georganiseerd en vindt plaats van 21 tot en met 28 november 2014. Dit jaar staan de rechten van het kind centraal en is het thema “Recht op mediawijsheid”.

Het Kinderrechtenverdrag bestaat dit jaar 25 jaar en zou kaders kunnen bieden. In het verdrag worden echter nog geen specifieke uitspraken gedaan over de rol van media in het leven van kinderen. Tal van vragen spelen op dit gebied, bijvoorbeeld: welke rechten (en plichten) hebben kinderen als het gaat om online pesten? Is online spelen hetzelfde als buitenspelen? Worden de online mogelijkheden voldoende benut voor alle kinderen? Hebben kinderen recht op online privacy of mogen ouders alles wat hun kinderen met media doen volgen? En hebben kinderen het recht om na hun 18e jaar ‘online’ vergeten te worden? Kortom: Wat is mediawijsheid met betrekking tot de rechten van het kind?

Tijdens deze Week van de Mediawijsheid inventariseren we de vragen rondom de mediawijze invulling van de rechten, plichten en mogelijkheden van kinderen en stellen we vast wat er mee moet gebeuren. We gaan aan de slag met een groot aantal experts op het gebied van media. Moeten er misschien rechten bij? Zijn sommige rechten toe aan een nieuw jasje? Welke rechten zijn van het allergrootste belang in een wereld vol media? Met als uiteindelijk resultaat een verdere verdieping van het Kinderrechtenverdrag, passend bij de huidige mediasamenleving 25 jaar later.

Meedoen aan de Week van de Mediawijsheid
Enthousiast? Je kunt op allerlei manieren meedoen en laten zien dat jij het belangrijk vindt dat kinderen mediawijs opgroeien. We hebben een aantal activiteiten op een rijtje gezet:

MediaMasters
MediaMasters is hét superspannende mediawijsheidspel waarin kinderen kunnen bewijzen hoe mediawijs zij zijn. Vorig jaar speelden meer dan 70.000 kinderen mee. Tijdens vijf speldagen leren kinderen onder andere over het vinden van betrouwbare informatie, de werking van een redactie en jezelf presenteren op internet.

Leerlingen uit groep 7 en 8 kunnen met hun klas of BSO-groep kosteloos meedoen aan MediaMasters. Ook pabo-studenten kunnen dit jaar meedoen. Inschrijven is nog mogelijk tot en met 31 oktober via deze link.

Discussie in de klas
Mediawijzer heeft 8 stellingen beschikbaar gesteld waarover in de klas gediscussieerd kan worden. De stellingen zijn voortgekomen uit expertsessies en sluiten aan op het thema van de Week. Experts uit het mediavak en kinderen gaven tijdens deze sessies aan welke onderwerpen zij belangrijk vinden en waar discussie over nodig is. Succes!
Download de stellingen hier

Bibliotheken
Mediawijsheid houdt niet op buiten de klas. Door het hele land worden activiteiten georganiseerd door onder andere bibliotheken. Benieuwd wat er in jouw buurt wordt georganiseerd? Kijk dan snel op deze kaart.

Nieuwsbegrip
Speciaal voor de Week van de Mediawijsheid wordt er een Nieuwsbegrip les gemaakt voor groep 7 en 8 (niveau B) over het thema ‘Recht op Mediawijsheid’. Deze les verschijnt voorafgaand aan de start van de campagneweek op deze site, zodat scholen er tijdens de week mee aan de slag kunnen gaan.

Twitter
Meepraten over de Week van de Mediawijsheid? Twitter mee met #WvdM14. Kijk voor meer informatie over de campagne op www.weekvandemediawijsheid.nl.