Duurzaam pionieren in het onderwijs

Sint-Michielsgestel.

Het was juni 2015 toen (onderwijs) pioniers elkaars pad kruisten. In een bosrijke omgeving werden door (onderwijs) reizigers vol passie ideeën en ervaringen gedeeld over innovaties in onderwijsland. Reizigers die ieder hun eigen reis volgden en zichzelf in elkaar herkenden. Reizigers die energie krijgen van pionieren. Reizigers die weten wat het is om tegen de stroom in te roeien. Reizigers die weten dat je bondgenoten nodig hebt om veranderingen tot stand te brengen. Reizigers die hun hart volgen, hun hart voor de kinderen.

Mieke Haverkort-de Vreede was één van die reizigers en ik ben ontzettend blij dat ze haar reisverslag heeft gebundeld in een prachtig boek, Duurzaam pionieren in het onderwijs – Leren, innoveren en cocreëren van binnenuit.

Een feest der herkenning voor al mijn reizen in onderwijsland van de afgelopen 10 jaar. Een reis die voor mij bij de start ook werd geïnspireerd door een boek, nl. Hemelbestormers van Stan Boshouwers. Maar met alleen ideeën kom je er niet en daarom is Mieke’s boek completer en goed te gebruiken als jouw persoonlijke reisgids.

In het boek wordt de reis van duurzaam pionieren verdeeld over 4 fasen, 4 uitdagingen.


  • Uitdaging 1: kiezen voor pionieren
    Binnen uitdaging 1 staat de transformatie van jouw perspectief op innovatie centraal. Je wordt uitgedaagd om anders te leren kijken naar de tijd waarin we leven.
  • Uitdaging 2: Een pioniersmentaliteit ontwikkelen
    Uitdaging 2 gaat over de transformatie van jou als professioneel. Je wordt uitgedaagd om paden te kiezen die anderen niet namen of door zelf nieuwe paden te maken. Het doel van deze uitdaging is om je pioniersmentaliteit eigen te maken, zodat je je innovatievermogen kunt vergroten.
  • Uitdaging 3: Een duurzame pioniersplek creëren
    Dit is misschien wel de moeilijkste uitdaging met als doel om een plek te creëren waar ruimte is voor onderzoek, ontdekking en experiment. Pionierswerk ontstaat niet binnen een strakke hiërarchie, maar in tijdelijke knooppunten binnen een kansrijk netwerk van mensen en middelen.
  • Uitdaging 4: Samen de pioniersreis maken
    In uitdaging 4 is de transformatie van het innovatieproces aan de orde. Het doel van deze uitdaging is om samen andere vernieuwingspraktijken te ontwikkelen die de complexiteit van de vraagstukken en de relationele verbondenheid van mensen recht doen.

Zelf ben ik steeds weer in andere organisaties voortdurend bezig met pioniersplekken creëren om samen reizen te maken.  Uit ervaring kan ik zeggen dat dit telkens weer geweldig is en continue nieuwe inzichten oplevert.

Binnen de lijntjes kleuren kost veel energie en is saai!

“Duurzaam pionieren in het onderwijs” is een uitnodiging aan mensen die op zoek zijn naar wegen om op een authentieke en betekenisvolle manier bij te dragen aan de transitie in het onderwijs. Het vraagt van jou om een eigen ontdekkingsreis te maken en die in te zetten als manier om:

  • een andere professionaliteit te ontwikkelen;
  • ​andere voorwaarden te scheppen voor innovatie en vernieuwing;
  • samen vorm te geven aan duurzame onderwijsontwikkeling of dat nu op het niveau is van je les, je klas, je team, je afdeling, je school of instituut.

Dit boek is een aanrader voor onderwijs professionals die open staan voor onderzoek, ontdekking en experiment.

Cover-Duurzaam-PionierenAuteur: Mieke Haverkort-de Vreede
Uitgeverij: Uitgeverij Politeia, Brussel
ISBN: 9789057186332
Prijs: 39 euro

Het boek is te bestellen in de webshop van Uitgeverij Politeia.

 

Advertenties

De ondernemende school

Nederland is al eeuwen een ondernemend land. We voeren over de zeven zeeën als echte zeemannen. We hebben de wereld gezien, ontdekten: “Nieuw Amsterdam”. Het ondernemerschap zit ons in het bloed. Het aantal startende ondernemingen en ZZP’ers in Nederland stijgt al een aantal jaren. Maar hoe zit het met ondernemerschap in het onderwijs?

De overheid is al een aantal jaren bezig om de samenwerking tussen scholen en het bedrijfsleven te stimuleren en versterken. Ook het bedrijfsleven ziet de noodzaak en werkt samen om leerlingen en studenten te helpen bij het ontwikkelen ondernemersvaardigheden door ‘learning by doing’.
Lees verder

Ontmoetingen van de reiziger in het onderwijs

Als reiziger “Back2School” ontmoet ik leuke, interessante mensen met een passie voor het onderwijs. Dagelijks heb ik via twitter contact met verschillende twitteraars, zoals @karinwinters, @DieterM, @EdduB , @siavogel, @trendmatcher, @dirkpaul, @florinablokland, @ellenelemans, @jeroenbottema, @wytze, @wilfredrubens en vele anderen…………. en lees ik prachtige blogs van @wauwel, @wiswijzer, @koobus…… Verhalen vanuit de praktijk en gesprekken met een boodschap van vernieuwing en innovatie, ideeën, verhalen en opmerkingen die eigenlijk te goed zijn voor een tweet of een blog en gewoon een breder publiek verdienen. Stuk voor stuk mensen met een groot hart voor onderwijs. Allemaal met een kijk op het onderwijs van de toekomst. Als reiziger ben ik blij dat ze allemaal heb leren kennen met twitter als communicatiemiddel.

Naast deze virtuele ontmoetingen zijn er natuurlijk ook verschillende “in real life” ontmoetingen. Zo had ik afgelopen week een afspraak met Fons van den Berg (@helikon, en TeachMeet) en Chris Sigaloff (Kennisland).

Het eerste contact met Fons van den Berg was vorig jaar per mail. Ik was nog echte “newbie” in onderwijs, was aan het googleen en stuitte toen op “TeachMeet” – een informele bijeenkomst voor iedereen die nieuwsgierig is naar technologie, onderwijs, innovatie en creativiteit. Iedereen kan deelnemen en zijn coole ideeën of geweldige ervaringen uit zijn onderwijspraktijk met anderen delen. Ik dacht dat is een leuke manier om me meer te gaan verdiepen in onderwijs. Later zag ik pas de NOT, welke op dezelfde dag was. De NOT? Daar had ik nog nooit van gehoord. Zo gebeurde het dat ik getuige was van de allereerste TeachMeet met de NOT als bijprogramma. Het concept van TeachMeet spreek mij heel erg aan, lekker informeel, chaotisch en inhoudelijk sterk. Ik hoop dat er nog vele TeachMeets volgen. Fons, een “Apple lover” spreekt vol passie over zijn ideeën van de school van de toekomst en ik zie het er wel van komen, misschien niet vandaag maar de omslag gaat komen. Het was een goed gesprek waarin van alles op tafel kwam, over nieuwe type leerkrachten, dus niet alle leerkrachten op een hoop gooien maar ze laten doen waar ze goed in zijn, sommige zijn gewoon goed op de inhoud maar ontberen creatief vermogen voor een musical of klassenkrant en waarom heb je 1 leerkracht voor de hele dag in basisonderwijs? Ik zou zeggen voor meer over Macs, onderwijs en technologie, Follow @Helikon en lees zijn blog.

Kennisland heb ik leren kennen door Onderwijs Pioniers, een stimuleringsprogramma voor docenten die denken dat hun dagelijkse werkomgeving anders kan en zelfs vinden dat het anders moet. Het mooie van deze opzet is dat er gekozen is voor een bottom-up verandering, dus concrete actie direct op school. Deze aanpak spreekt mij ook erg aan en gelijk dacht ik aan het boek “Hemelbestormers”van Stan Boshouwers.

Weer de stoute schoenen aangetrokken en gewoon Chris Sigaloff van Kennisland benaderd voor een gesprek, want hier wilde ik meer van weten voor mijn reis “Back2School”. Keizersgracht, Amsterdam, een leuk pandje is de thuishaven van Kennisland. Als je schrijft: “Slimme oplossingen worden vaak elders bedacht en dan ‘over de schutting gegooid’. Het probleem hierbij ligt meestal niet in de kwaliteit van de oplossingen, maar in de manier waarop innovaties geïmplementeerd worden.” Tja, dan spreken we snel dezelfde taal.
Wat ik me niet realiseerde was dat ze nog veel meer interessante projecten, onderzoeken doen. Ze richten zich op vier thema’s: creatieve economie, open innovatie, slimme overheid en slimme scholen. Ik denk dat belangrijk is dat initiatieven als Onderwijs Pioniers blijven plaatsvinden. Men is nog op zoek naar sponsoring voor een Onderwijs Pioniers in het VO. Het zou toch jammer zijn als dit niet zou gaan lukken, dus welke organisatie wil zijn expertise, geld beschikbaar stellen in het kader van MVO?

Van deze ontmoetingen krijg ik energie, vul ik mijn koffer en wordt alleen maar bevestigd in mijn reis.