”Met Vives kunnen we laten zien dat het wél kan”

Marcel Kesselring en Karin Winters vormen nu ruim een jaar samen de hoofdredactie van Vives. Wat hebben zij zelf met onderwijs en ICT en wat drijft hen om dit blad te maken?

Karins eerste baan in het onderwijs was die van ‘medewerker cursistenadministratie’. Al snel zocht ze meer uitdaging. Ze kreeg van haar manager de kans om een open leercentrum op te zetten. “Dat was in 1999 en het was mijn eerste ervaring met ICT in het onderwijs. Ik was direct enthousiast en zag veel mogelijkheden. Internet en e-mail waren in opkomst en ik ontwikkelde een intranet voor de school. Ik wilde docenten warm laten lopen voor het gebruik van computers en internet en maakte een startpagina met links naar voor hen interessante informatie. Verder introduceerde ik e-mail als communicatiemiddel. Dat was toen absoluut nog geen gemeengoed.”

We moeten nog steeds overtuigen

“Ik dacht: als ik er zelf zo enthousiast over ben, is het vast niet moeilijk om anderen voor ICT te interesseren. Je moet er een beetje tijd in steken, maar daarna levert ICT juist veel op. Ik kwam erachter hoe lastig het is om mensen die in een bepaalde routine zitten, daaruit te krijgen. Dat is nu bijna vijftien jaar geleden. Wat me enorm verbaast, is dat we mensen vandaag de dag nog steeds moeten overtuigen van de kracht van ICT in het onderwijs. Dat leerkrachten nog steeds bij het kopieerapparaat staan om toetsen te kopiëren en dat leerlingen nog steeds kruisjes zetten op antwoordbladen. Dat is toch niet te geloven?! “In het basisonderwijs werken steeds meer scholen met digitale lesmethodes”, zegt Marcel. “Maar veel leerkrachten printen de toetsen uit en laten deze op papier invullen. Ze kijken ze na en tikken vervolgens de resultaten over in de digitale omgeving. Dat doen ze daarna nog eens in het leerlingvolgsysteem. Een eenvoudige koppeling tussen lesmethode en leerlingvolgsysteem zou al zoveel tijd schelen. Maar de gemiddelde leerkracht denkt daar niet over na.”

Karin Winters: “Het gat tussen Vives en de wereld waarin ik leef, wil ik helpen dichten”

Een stap terug doen of loslaten?

Karin: “Blijkbaar zijn de mensen die heel vroeg met ICT in het onderwijs aan de slag gingen niet in staat geweest om de meerwaarde duidelijk te maken. Als voorloper moet je nu een stap terug doen om anderen bij de hand te kunnen nemen. En dan nog komen mensen maar langzaam in beweging. Of je laat los en je steekt je energie in de mensen die wel uit hun comfortzone durven te stappen.” Marcel: “Ik herken wat je zegt en ik zie het onderwijsveld inmiddels wel degelijk in beweging komen. Realiseer je dat je continu in de kopgroep zit. De grote massa komt nu op gang. Ik richt me dan inderdaad liever op scholen die laten zien dat ze mee willen in de ontwikkeling. Ik steek graag mijn energie in teams die al in beweging zijn en stappen willen maken. Wil je als docent niet mee bewegen? Dan krijg dadelijk toch een probleem. Het hoeven geen grote stappen te zijn, maar zet in ieder geval die stap voorruit, elke stap is een stap.”

 Aanwezige expertise goed organiseren

“Op het niveau van een school of een stichting, zou ik op dezelfde manier te werk gaan”, zegt Marcel. “Investeer in een kopgroep die laat zien wat je met ICT kan. Zorg ervoor dat zij ambassadeurs worden. Je wilt deze groep een duidelijke opdracht meegeven. Het belangrijkste is dat de groep gaat groeien, dus de leden moeten leren hoe ze collega’s mee kunnen nemen in de ontwikkeling.” “Mijn ervaring is dat het lastig is om een goede kopgroep samen te stellen”, zegt Karin. “Bestuurders of een directeur kunnen wel roepen ‘we gaan iets doen op het vlak van innovatie en ICT’, maar vervolgens kunnen ze intern geen geschikte mensen vinden en wordt er kennis van buitenaf ingevlogen.”

Marcel: “Het opzetten van communities deed ik al in het bedrijfsleven en doe ik sinds vijf jaar ook in het onderwijs. Daar zie ik mensen om de haverklap opnieuw het wiel uitvinden. Dus ik denk dat er genoeg expertise in de scholen aanwezig is, maar dat je het vooral goed moet organiseren. Zodat mensen niet alleen kennis delen bij de koffietafel, maar ook online. Dat vraagt om een gedragsverandering en daar is tijd voor nodig. Daarnaast is een duidelijk gezamenlijk doel belangrijk. Je moet ook weten wat mensen beweegt en is het handig als je de cultuur kent. Toen ik bijvoorbeeld een community onder marketeers op het vlak van voeding moest opzetten, deed ik eerst onderzoek naar wat voor mensen deze marketeers waren. Wat zou hen in beweging kunnen brengen? Het bleken ‘haantjes’ te zijn, competitief ingesteld dus. Bij het opzetten van deze community bleek gamification heel effectief.”

Marcel Kesselring: “Met Vives kunnen we laten zien dat het wél kan”

Het kan anders en slimmer

“Succesverhalen geven mij nieuwe energie”, zegt Karin. “Het is dan ook een prachtige ervaring om hoofdredacteur van Vives te zijn. Het is boeiend en inspirerend. Het laat zien wat er allemaal mogelijk is. Maar het maakt me er ook continu van bewust dat het gat tussen Vives en de wereld waarin ik leef ontzettend groot is. Dat gat wil ik helpen dichten. Ik werk op dit moment onder andere als docent en was tot voor kort ook student aan de master ‘Leren en Innoveren’. Als docent en student kom je veel verbetermogelijkheden tegen. Inmiddels heb ik de opleiding afgerond en ben ik Master of Education. Met de opgedane theoretische kennis en door de uitgevoerde onderzoeken wil ik laten zien welke mooie, innovatieve ontwikkelingen er in het onderwijs mogelijk zijn. Ook de verhalen in Vives laten zien dat het anders en slimmer kan. Dat geeft mij de motivatie om door te gaan. Een jaar geleden ben ik voor mezelf begonnen. Als freelancer help ik scholen om ICT in hun onderwijs te integreren. ICT en onderwijs: ik blijf er heftig in geloven.” “Ik ook”, zegt Marcel. “Er zijn veel goede initiatieven en er is werk aan de winkel. Als ik naar het onderwijs kijk, raakt het mij hoeveel tekort we doen aan de talenten van kinderen. We toetsen kinderen op wat ze niet kunnen. Zo maak je kinderen emotioneel kapot en stimuleer je zeker geen eigen initiatief en creativiteit. En dat is juist wat we keihard nodig hebben in deze maatschappij.”

Niet praten maar doen!

“Het onderwijs draait nu te veel om consumeren. We moeten meer naar produceren en participeren. Daar wil ik een bijdrage aan leveren. Dat doe ik bijvoorbeeld met het initiatief de ‘COschool’. Dat is een netwerk van VO-scholen die communicatie en media stevig verankeren in het curriculum. Niet ‘erbij’ maar echt ‘in’ het systeem. Co-creatie is de basis van deze samenwerking. Dat vraagt om een actieve houding van de deelnemers. Niet blijven praten, maar vooral doen! De komende tijd ga ik de COschool verder uitbouwen. Ook via Vives wil ik mensen in het onderwijs actiever maken. Door ze te inspireren en te motiveren. Door te laten zien dat het wél kan en door de mensen die dat voor elkaar krijgen op een voetstuk te zetten.”


tekst Christie Manintveld

Advertenties

De (Virtual) Reality-bril – Een nieuwe dimensie van leren?

Gaan we een nieuw tijdperk in? Het was 2010 toen de iPad werd gelanceerd. Scholen zijn nu volop bezig met het experimenteren met tablets op school.  Zijn die tablets, het vliegwiel van de onderwijsinnovatie of is dit slechts het begin?

Google Glass

Waarschijnlijk heb je vast al gehoord van Google Glass; dat nieuwe brilletje zonder glazen. De verwachting is tegen het einde van het jaar Google Glass beschikbaar komt op de Nederlandse markt, maar er wordt ook al flink mee geëxperimenteerd. Misschien heb je via Youtube live meegekeken bij de operatie van Marlies Schijven, chirurg aan het AMC in Amsterdam. Zij had toen deze operatie gefilmd met Google Glass. Of misschien heb je al tennisles van Federer gehad en heb je het laatste nieuws van de NOS al op jouw Glass gezien.

Afgelopen week had ik tijdens het IPON event “De Doorbraak” in Breda het genoegen om zelf de bril te ervaren (met dank aan Hans Schuurmans, HEMA Academie). Mijn eerste reactie is dat ik inderdaad best wel mogelijkheden zie voor het bedrijfsleven, waar bijvoorbeeld monteurs via de bril een expert op afstand mee kan laten kijken. Een andere kans ligt er in de zorg, waarin jouw gesprekken met de arts terug te zien zijn vanuit je digitale zorgdossier.

In het onderwijs kan ik me voorstellen dat studenten de les in de klas opnemen met Google Glass en dat op afstand dan andere studenten meekijken. Of dat de docent met de Google Glass op beter kan waarnemen waar studenten met de leerstof mee worstelen. Het leren van nieuwe talen zou weleens op een hele andere manier kunnen gaan gebeuren. De vraag is of je überhaupt nog een taal echt gaat leren, als we allemaal een Google Glass dragen. Deze technologie maakt het ons immers zo makkelijk, omdat de Google Glass in staat is om tekst real-time te vertalen. Kortom, veel mogelijkheden.

Echter denk ik dat het in het onderwijs niet zo’n vaart zal lopen met Google Glass in een traditionele setting van frontaal onderwijs. We gaan als samenleving in eerste instantie al worstelen met ethische vraagstukken, zoals ook omgaan met privacy. Misschien is dit te vergelijken met de opkomst van sociale media. Ook dit ging gepaard met behoorlijke weerstand, omdat daar de discussies vooral gingen over de negatieve effecten van Facebook enTwitter; oftewel digitaal burgerschap en dus niet over het integreren van sociale media in je les.

De Virtual Reality bril ‘Oculus Rift’

Hebben we net de Google Glass gehad, komt er alweer iets nieuws aan: de “Oculus Rift”. Deze virtual reality bril geeft je de mogelijk om een virtuele wereld binnen te stappen. Er wordt een 3D-effect gegenereerd door verschillende beelden te tonen aan elk oog. Om een indruk te krijgen van de Oculus Rift, raad ik je aan om de uitzending van DWDD terug te kijken waar Alexander Klopping een demonstratie geeft met Matthijs van Nieuwkerk als lijdend voorwerp.  

Waar ik verwacht dat er in eerste instantie weerstand zal zijn bij Google Glass, denk ik dat de Oculus Rift” veel sneller wordt geaccepteerd, omdat dit andere mogelijkheden biedt en je abstracte onderwerpen veel aantrekkelijk kunt brengen dan met boeken of tablets.

Biologie met Oculus Rift

Op veel scholen wordt het onderwerp bloedsomloop bij biologie nog steeds bestudeerd vanuit schoolboeken, mogelijk ondersteund met Youtube filmpjes. Maar hoe gaaf zou het zijn om de bloedstroom zelf te ervaren en je mee te laten stromen vanuit de aders naar het hart en door het pompen van het hart je mee te laten voeren door de rest van je lichaam. Je hoeft niet meer naar Corpus voor een reis door je lichaam (wat overigens een absolute aanrader is om heen te gaan!)

Scheikunde met Oculus Rift

In het biologie-prakticum op scholen kunnen leerlingen bloedpreparaten bekijken onder de microscoop, maar wat als je nu wilt weten hoe bloedcellen moleculair zijn opgebouwd? Voor menigeen zijn moleculen een vrij abstract begrip. Het zou toch fantastisch zijn als je op moleculair niveau kan kijken hoe stoffen zijn opgebouwd door te lopen over waterstofbruggen of als watermolecuul de verschillende fasen van ijs, water en stoom te ervaren en te zien wat er dan gebeurt om je heen. Mijn liefde voor biochemie wordt weer aangewakkerd, misschien is wel weer het moment om terug te keren naar mijn roots als biochemicus…

De evolutie in onderwijs gevoed door technologie

Leren doe je bij voorkeur vanuit een maatschappelijke context. Kennis vergaar je uit andere kennis, vaardigheden ontwikkel je door te doen, waarderen van wat je weet en kunt  en dit doe je in dialoog met anderen. Onderwijzen heeft als doel om leerlingen te helpen hoe zij hun kennis op nieuwe manieren kunnen toepassen. In het onderwijs hebben we niet alleen te maken met verschillen in leerstijl en meervoudige intelligenties, tegelijkertijd heeft dus de digitale revolutie grote invloed op de manier waarop wij communiceren, samenwerken, informatie verzamelen en verwerken. Als we kijken naar de mogelijkheden van Google Glass en de Oculus Rift, dan denk ik dat na de tablets deze “brillen” wederom een impuls gaan geven aan de manier waarop we onderwijs inrichten. We gaan niet een nieuw tijdperk in, maar we zitten er midden in. Of kijk ik nu door een roze bril ? 😉

Heb jij nog ideeën voor Google Glass of Oculus Rift in het onderwijs? Vertel het door te reageren op deze blog 😉

Kersttoespraak: “neem het heft in eigen hand”

viewMajesteit,

Vol spanning kijk ik uit naar uw eerste kerstboodschap. Hoe gaat u dit doen? Wordt dit anders dan bij uw moeder? Kunnen we live ‘meetwitteren’ of ‘facebooken’ op het tweede scherm?

Waarschijnlijk heeft u bij de overdracht van het koninklijk dossier meegekregen dat ik in de afgelopen jaren met uw moeder een band heb opgebouwd. Ik voorzag haar (gevraagd en ongevraagd) van de nodige input voor haar kerstboodschappen.  Zo stond de kerstboodschap van 2011 in het teken van de dialoog en de verbinding en in die van 2012 was de boodschap: “Terug naar de basis – waar doen we het allemaal voor?”. Graag zou ik ook u van input willen voorzien, of mag ik ‘je’ zeggen? We zijn tenslotte van dezelfde generatie.

2013, een nieuwe paus, een nieuwe koning, een nieuw begin, een nieuwe koers!

Het afgelopen jaar zijn we als land weer een beetje verder doorgeslagen, de Hollandse klaagcultuur is nog sterker geworden. Je hebt dit al zelf mogen ervaren: dat vermaledijde koningslied… Iedereen had er een mening over, de schrijver blijkt met pek en veren het land uit gereden te zijn. Taalpuristen vonden de taal belangrijker dan de boodschap. Over het lied zelf kun je slechts stellen: over smaak kun je twisten…  Mag ik even klagen? We beginnen in een land te leven waar mensen de oorzaak van alles wat niet klopt vooral buiten zichzelf zoeken, excuser le mot: we leven vooral in een ‘Afzeikcultuur’, met het duo Geer en Goor als onbetwiste helden. Een land waar we niet meer relativeren. Mensen worden al zwart gemaakt om het feit dat ze het verschijnsel zwartepiet dubieus vinden.

Lees verder