Mediawijsheid: The next level!

Het was 2011 toen ik op scholen voor het eerst een filmpje liet zien van een 14 maanden oude peuter die angry bird speelt op een iPad. Ik stelde schoolteams de volgende vraag: “het duurt nog 3 jaar voordat deze peuter bij u op school zit, drie jaar media ervaring en dan…..?”.

Het is nu drie jaar later en waar staan we nu?

Meer dan de helft van de Nederlanders heeft een tablet.  Sociale media zijn niet meer weg te denken uit de samenleving. Mediawijsheid is een algemeen aanvaard begrip dat voor jong en oud voldoende leervragen en leerstof oplevert.

Eerst zijn het de ouders die hun kind een beetje leren ‘drijven’ in het medialandschap. Ze nemen hun kroost aan de hand door samen de eerste stapjes te zetten op hun mobieltje of tablet, waarna het Nintendo tijdperk aanbreekt en kinderen steeds meer zelf willen doen om zo te belanden in de bouwwereld van Minecraft. Steeds een stapje verder, van beheren van apps, meekijken op facebook tot de brugklas want dan laten ze de brugpiepers bijna volledig los en merken ze dat het pedagogische gesprek steeds lastiger wordt.

En scholen?

Zij organiseren ouderavonden, voorlichtingslessen, maken mediaprotocollen, doen mediawijsheid lessen, mediawijsheid projecten (zoals mediamasters), gebruiken sociale media in de les….. We zijn dus goed bezig, toch?

Maar wanneer was nu die laatste ouderavond over sociale media en mediawijsheid en wat heeft het opgeleverd? Is er een leerdialoog ontstaan tussen ouders, leerlingen en de school? Ligt uw social media protocol misschien toch weer in de kast onder het stof? Of werken uw leerkrachten bewust aan de 10 mediawijsheidcompetenties?  Hoe mediawijs en mediavaardig zijn uw leerkrachten?

The next step!

Ik ben positief ingesteld. We zijn goed bezig, maar het wordt nu wel echt tijd voor de volgende stap! Het is tijd voor een structurele aanpak!

We hebben niet meer mediacoaches nodig, maar leerkrachten die een verdiepingsslag kunnen maken, die werken vanuit leerlijnen en in staat zijn om mediawijsheid onderwijskundig te integreren in hun lessen. We hebben niet meer “losse” mediawijsheidprojecten nodig maar een geintegreerd programma waarbij samen met ouders (buurt, sportvereniging….) wordt gewerkt aan mediawijsheidcompetenties van kinderen. Natuurlijk mogen er ook ouderavonden zijn, maar dan wel graag aansluiten op de ontwikkelfase van kinderen. Mediawijsheid is geen vak, maar een manier van denken en doen die in elk vak bewust moet terugkomen.

We leren kinderen zwemmen, ze gaan naar zwemles, schoolzwemmen en we vinden het dus belangrijk dat zij zich kunnen redden in een waterrijkland. We willen niet dat zij verdrinken en streven er naar dat alle kinderen een zwemdiploma B halen. Mooi, maar alle kinderen in Nederland moeten zich ook als een vis in het water voelen wanneer ze een duik nemen in het moderne medialandschap. Voor hun veiligheid, hun rol in de samenleving en natuurlijk vanwege het plezier! Leraren, ouders en directies hebben mediawijsheid ontdekt en zijn zich steeds bewust ervan dat dit niet meer is weg te denken uit de onderwijspraktijk ICT stopt niet met de invoering van tablets of sociale media. In de afgelopen jaren zijn waardevolle ontdekkingen gedaan op scholen en thuis. Leraren en ouders hebben gezien dat kinderen competenter zijn dan ze in eerste instantie verwachten. De volgende stap bestaat er uit dat mediawijsheid in scholen niet langer versnipperd en ongeleid is en ongedeeld plaatsvindt, maar dat er een transitie naar blijvende professionele ontwikkeling plaats vindt, voor de leraar en de leerling.

Ik ben dus niet ontevreden, het gaat best goed in Nederland met de mediawijsheid, maar we moeten nu wel alle bouwstenen en ervaringen gaan concretiseren in een geïntegreerd schoolbeleid om ervoor te zorgen dat we kinderen leren zich mediawijs te gedragen en mediavaardig zijn op alle 10 de mediawijsheidcompetenties.

Mediawijsheid op naar “the next level!”.

En ja, blijf nadenken want zelfs de beste duikers en zwemmers kunnen verdrinken!

Scholen en (social) mediawijsheid: hoe stoppen we de digitale kloof?

deze blog werd vrijdag 23 november 2012 gepubliceerd op Frankwatching

Digitale KloofInternet en sociale media hebben onze wereld op z’n kop gezet met alle positieve en negatieve effecten (Facebookfeestjes, Bangalijsten, dreigtweets, cyberpesten…). We lijken te worstelen met de vraag hoe we hier mee om moeten gaan. Dat geldt ook voor onderwijsinstellingen.

Gedragsstimulering vs. gedragsregulering
Scholen reageren vaak door maatregelen te nemen en door protocollen te maken die vaak vol zitten met regels, waarmee ze eerder dekking willen bieden in een juridisch schimmenspel, dan dat er zinvol gestuurd wordt op effectief gebruik van sociale media. Natuurlijk blijf je excessen houden, maar moeten scholen hierop wachten? Er staat onderwijsinstellingen niets in de weg om positief gedrag te stimuleren, toch?

Wordt het geen tijd voor scholen om samen met ouders en leerlingen de tactiek te gaan bepalen? Hoe ga je als instelling het spel spelen? Kies je voor de aanval en geef je leerlingen, leraren en ouders de ruimte tot initiatief (gedragsstimulering)? Of speel je op de counter, wacht je af en reageer je op wat komen gaat (gedragsregulering)? Iedere school is anders, ieder team is anders, ofwel, de waarheid zal vaak in het midden liggen.

Waar bij veel scholen protocollen in de kast verdwijnen, kun je er ook voor zorgen dat de afspraken echt doorleefd en overgedragen worden aan alle (nieuwe) leerlingen, ouders en leraren, met de boodschap: “We vertrouwen je!”. Natuurlijk is het goed om afspraken te maken over hoe je met elkaar om wil gaan met betrekking tot sociale media, maar is dit voldoende?

Moet de noodklok geluid worden?
Uit onderzoek is gebleken dat er een digitale kloof dreigt te ontstaan tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden. Hoogopgeleiden gebruiken internet voor informatie, educatie (ontwikkeling) en carrière, terwijl de laagopgeleiden vooral gamen, chatten en YouTube-filmpjes bekijken.

Wie privé of op het werk achterblijft en digitale vaardigheden niet blijft ontwikkelen, mist razendsnel de boot.” zegt voorzitter Tineke Netelenbos van Digivaardig & Digiveilig.
Lees verder

De leraar reist langs onbekende, digitale wegen

deze blog werd woensdag 5 september 2012 gepubliceerd op Het Kind en in de Kanamori krant

Kinderen maken intensief gebruik van ict en sociale media. Ze leren zichzelf – soms al op tweejarige leeftijd – allerlei nieuwe vaardigheden aan. De leraar – van een andere generatie – probeert bij te blijven en aansluiting te houden. Een groot deel realiseert zich dat de juiste toepassing en integratie van (sociale) media een grote meerwaarde kan hebben in het leerproces. Maar waar begin je? En – nog spannender – waar leidt het naartoe? Vier leraren en een schoolleider vertellen over hun reis langs onbekende paden.

De rol van de leraar verandert. Klassikaal kennis overdragen is minder urgent, veel kennis ligt immers letterlijk op straat. De leraar van de 21ste eeuw zal zich vooral onderscheiden als coach,  als begeleider van het leerproces. Hij weet sociale media op pedagogisch-didactische wijze in te zetten.
Lees verder